Stap 1: maak afspraken

Voordat je een tekst gaat schrijven of vertalen is het belangrijk om afspraken te maken. Maak afspraken over de volgende zaken:

• Wanneer moet de tekst of vertaling af zijn?
• Hoe lang moet een tekst zijn en waar moet deze over gaan?
• Hoeveel geld krijg je voor de tekst of vertaling?
• Moet er een factuur worden gemaakt?
• Wanneer vindt de betaling plaats?
• Moet je zelf de teksten online zetten (dit is soms het geval), zo ja, hoe doe je dit?
• Eventuele andere afspraken.

Stap 2: schrijf of vertaal de tekst

Als je afspraken hebt gemaakt, kun je de tekst schrijven of vertalen. Zorg dat je de tekst of vertaling binnen de afgesproken deadline af hebt. Je hebt immers zelf aangegeven dat je dit wel kunt halen. Schrijf je tekst met alle zorgvuldigheid. Als je een informatieve tekst moet schrijven, zorg dan dat je de juiste informatie opzoekt. Raadpleeg niet één website, maar gebruik meerdere bronnen. Houd ook rekening met de auteurswet: teksten herschrijven is niet toegestaan. Als je een tekst vertaalt, zorg dan dat de woorden en de zinsbouw kloppen. Soms heb je afgesproken dat de teksten ongeveer evenveel woorden moeten hebben als het origineel, zorg dat de teksten dan sowieso goed lopen.

Stap 3: herlees je tekst

Deze stap mag je zeker niet overslaan. Het is erg belangrijk dat je opdrachtgever een tekst krijgt die er netjes uitziet en die geen fouten bevat. Lees je teksten altijd door voordat je ze naar een opdrachtgever stuurt. Bij voorkeur kun je ze het beste herlezen nadat je ze een dagje of langer opzij hebt gelegd. Je hebt dan namelijk even afstand gedaan en kunt er met een frisse blik naar kijken.

Hoe kom je aan de opdrachtgever?

Er zijn verzamelsites waar men op opdrachten kan reageren. Vaak is een profiel verplicht en worden mensen verbannen die zich niet aan de regels houden. Dit soort sites zijn vaak betrouwbaar.

Is de opdrachtgever een ondernemer?

Een opdrachtgever kan een particulier zijn, maar ook een ondernemer. Ondernemers staan ingeschreven bij de Kamer Van Koophandel en doorgaans zijn deze mensen een stuk serieuzer. Immers is het geen goede reputatie voor het bedrijf als je het geld niet overmaakt. Het is geen garantie dat een ondernemer werkelijk betaald, maar het is wel een feit dat er voor hen meer op het spel staat dan voor een particulier. Controleer dus altijd of de opdrachtgever een ondernemer is. Gegevens kun je sowieso ook altijd op de site van de Kamer van Koophandel controleren, dus kijk of het KvK-nummer overeenkomt met de bedrijfsinformatie die de opdrachtgever heeft gegeven.

Heeft de opdrachtgever met anderen samengewerkt?

Op internet kun je vaak ervaringen lezen van mensen die eerder met deze opdrachtgever hebben gewerkt. Indien iemand een slechte ervaring heeft, dan is de kans ook aanwezig dat dit op internet te vinden. Zo weet je of een opdrachtgever inderdaad netjes betaald en of hij zich aan de afspraak houdt. Neem deze informatie mee als je zaken doet met een opdrachtgever.

Luister naar je gevoel

Luister altijd heel goed naar je eigen gevoel. Voelt het niet goed om zaken te doen met iemand? Heb je twijfels of zijn er vage verhalen? Luister hier dan naar. Je gevoel heeft vrijwel altijd gelijk. Indien je het niet vertrouwt kun je het ook op een andere manier afhandelen. Spreek bijvoorbeeld af dat de helft van het geld van tevoren wordt overgemaakt en de andere helft als de opdracht af is. Hierdoor loop je minder risico. Zorg ook dat je voorbereid bent en dat je alle gegevens (telefoon, huisadres, etc) hebt voordat je werkelijk zaken met iemand doet.

Let op de beschrijvingen

Uitleg geven in je boek is geen enkel probleem, maar het verhaal moet wel interessant blijven. Voorkom dan ook een infodump. Dit betekent dat je heel veel informatie achter elkaar plaatst, zonder dat er echt iets gebeurd. Het haalt de vaart echt uit een verhaal en is in veel gevallen niet eens nodig. Bekijk eens kritisch hoe je de informatie in het verhaal zet. Geef de uitleg bij voorkeur in hapklare brokken en stel jezelf de vraag of er de dingen die je zegt wel echt noodzakelijk zijn voor je boek.

Voorkom onnodige scènes

Als je een verhaal schrijft kan het best zo zijn dat je veel scènes in de tekst stopt die weinig tot geen toegevoegde waarde hebben. Denk bijvoorbeeld aan het stuk waarin de hoofdpersoon aan het koken is. Gaat er in dit stuk iets belangrijks gebeuren? Dan kun je de scène natuurlijk best laten staan. Zo niet, vraag je dan af wat de toegevoegde waarde is en of je het niet beter weg kunt laten.

Maak de lezer nieuwsgierig

Een verhaal kan vlot weglezen wanneer je de lezer nieuwsgierig maakt. Houd bepaalde informatie achterwege, zorg voor een spannend verhaal of juist voor een interessant thema en kies voor onverwachte wendingen. Zorg dat de lezer zich af zal vragen: hoe gaat het verder?

Dit is nog niet zo gemakkelijk en oefening baart kunst. Laat bijvoorbeeld je tekst eens lezen aan mensen in je omgeving en stel hen de vraag of ze willen weten hoe het verder gaat. Op deze manier kun je beter inschatten hoe mensen je verhaal lezen en wat ze van de inhoud vinden.

Cliffhangers

Een cliffhanger zal vooral bij een thriller of horrorverhaal heel goed kunnen werken. Het hoofdstuk eindigt dan niet na een afgesloten geheel, maar op een heel spannend stuk. De lezer zal dan verder willen lezen en hierdoor kan een verhaal veel vlotter lezen. Enkele voorbeeldzinnen voor een cliffhanger:

• Tot haar grote schrik was de koffer verdwenen.
• Opeens hoorde hij een vreemd geluid.
• ‘Blijf hier weg,’ stond er in de sms. Wie had dit gestuurd?

Een goed voorbeeld van een schrijver die met cliffhangers werkt is James Patterson. Hij heeft ook nog eens hele korte hoofdstukken. Tijdens het lezen denk je dan al snel: ‘Nog één hoofdstuk, dan sla ik het boek dicht. O.. nu al voorbij? Nou, nog een hoofdstuk kan best’. Ook kinderboekenschrijver R.L. Stine werkt veel met cliffhangers.

Lees boeken

Lees boeken en bekijk kritisch waarom een boek vlot leest, of waarom je er juist niet doorheen kunt komen. Op deze manier weet je welke technieken je in je eigen boek moet toepassen en welke je juist beter kunt ontwijken.

‘Ik wil toch even kijken,’ zegt mijn vriendin, terwijl ze mijn handen vastpakt. ‘Mag dat?’
Het is een koude, winterse dag en ik ben helemaal in mijn element na een lange wandeling door de sneeuw. Voor ons neus staan enorme mokken warme chocolademelk met een flinke toef slagroom. Mijn vriendin, die een studie handlezen volgt, bekijkt mijn handen.
‘Natuurlijk,’ zeg ik, ‘ga je gang.’
En ze kijkt.
‘Ja, hoor, zie je wel!’ roept ze vrolijk.
‘Wat?’ vraag ik. ‘Wat zie je?’
‘Je hebt een enorme bobbel voor schrijftalent!’ zegt mijn vriendin enthousiast. ‘Dat moest ook wel, maar ik was benieuwd hoe dat eruit zou zien.’
Ik voel me meteen trots. Daar zit ik dan, in mijn favoriete seizoen, met de wetenschap dat ik een enorme schrijfbobbel op mijn hand heb.
Dat maak je ook niet elke dag mee.

In den beginne… 

Natuurlijk had ik het al kunnen weten. Al vanaf kleins af aan verzin ik verhalen en schrijf ik ze op. Mijn eerste ‘boek’ schreef ik toen ik zeven was. Het was enorm spannend. Joris, de hoofdpersoon, komt in het bos een geheime hut tegen. Verder is het verhaal nog niet, want ik kwam maar tot anderhalve pagina. Ik heb nog steeds het Donald Duck-schrift waar verhaal – met hier en daar wat enorme spelfouten – nog netjes in staat.

Fantaseren kon – en kan – ik ook als de beste. Ik herinner me nog een avond waarop mijn moeder zei dat het licht uit moest… en we mochten echt niet meer lezen!
‘Jullie moeten slapen,’ zei ze.
Ik baalde en vroeg: ‘Mag ik nog wel nádenken?’
Mijn moeder keek me bevreemd aan. ‘Natuurlijk mag je nog nadenken,’ en ze sloot de deur.
Er ging een wereld voor me open, want nadenken – fantaseren! – is voor mij net als een boek lezen. Alles wat ik lees of bedenk komt tot leven.

Warme chocolademelk

En daar denk ik aan terug op het moment dat mijn vriendin een slok van haar chocolademelk neemt nadat ze me vertelde over de schrijfbobbel op mijn hand.
Ik weet weer precies waarom ik zo graag schrijf.

Rijk worden en schrijven?

Steeds vaker verschijnen er op internet mogelijkheden om geld te verdienen met je schrijfwerk. Is dit eigenlijk wel mogelijk? Niets is onmogelijk, maar schrijven is ook werken en het zal dan ook veel tijd kosten om iets goeds te schrijven. En zelfs dan is het nog maar de vraag of het zal aanslaan. Ook is het afhankelijk van wát je schrijft en waarvoor je dit schrijft of je er werkelijk geld mee kunt verdienen.

Schrijven is werken

Schrijven betekent dat je aan het werk bent. En hard ook. Een goed stukje schrijven is lang niet zo gemakkelijk. Kijk maar eens hoeveel mensen teksten schrijven bomvol fouten. Dit zijn lang niet alitjd spelfouten, maar ook krijg je te maken met zinsfouten, fouten in de interpunctie of feiten die onjuist zijn. Een tekst moet vrijwel foutloos zijn (niemand kan álles zonder fouten) en de informatie die je geeft moet kloppen. Een tekst vol fouten leest niet prettig en mensen nemen je al snel minder serieus. Om jezelf te ontwikkelen doe je cursussen. Je leest daarbij veel boeken. Want alleen door te lezen zul je begrijpen wat clichés zijn en hoe een goede zin eruit ziet. Ook zorg je dat je informatie opzoekt over de onderwerpen waar je over schrijft (dit geldt ook voor fictie!). Goede tekstschrijvers investeren veel in hun schrijftalent en zijn constant bezig dit te ontwikkelen en verbeteren.

Rijk worden met…

Artikelen schrijven

Op veel websites, heb je de mogelijkheid geld te verdienen met je schrijfsels. Dit wordt al snel ‘slapend rijk worden’ genoemd, maar niets is minder waar. Wil je echt leuk verdienen met je artikelen? Dan moet je véél schrijven. Met tien artikelen word je niet rijk. Met honderden kun je misschien een leuk bedrag krijgen, maar reken eens uit hoeveel tijd er in heeft gezeten om al die teksten te schrijven. Ook kan het verstandig zijn je teksten goed te promoten en op de hoogte te zijn van de SEO regels.Wie SEO-vriendelijk schrijft vangt meer bezoekers en kan dus ook meer geld opleveren. Alleen SEO leer je niet in een dag. Een cursus kost geld en je moet veel experimenteren. Eventueel kun je ook zelf een website maken. Dit komt professioneler over en je vangt alle inkomsten over je teksten, niet slechts een gedeelte. Maar ook dit kost tijd en wanneer je geen verstand hebt van websites bouwen, zul je dit eerst moeten leren.

Een leuke site waar je artikelen kunt schrijven is InfoNu. Deze site heeft een goede positie op Google en hierdoor kun je al sneller geld verdienen, omdat mensen eerder op je artikel terecht komen.

Boeken schrijven

Veel mensen beweren dat je rijk kunt worden met het schrijven van boeken. Ja, als je Stephen King, J.K. Rowling of Harry Mulisch heet, dan is het heel goed mogelijk. Maar in 99% van de gevallen word je niet rijk met het schrijven van boeken. Sowieso moet je al een uitgever vinden en daarna moet je boek aanslaan bij het publiek. Met het schrijven van boeken krijg je met twee inkomstenbronnen te maken: royalties en leenvergoeding. De royalties is een x-percentage per verkocht boek wat je jaarlijks ontvangt en de leenvergoeding is een bedrag dat je krijgt voor iedere keer dat je boek wordt uitgeleend in bibliotheken. Bij zowel royalties als de leenvergoeding krijg je doorgaans nog minder dan 50 cent per verkocht exemplaar/uitgeleend exemplaar. Rijk worden met het schrijven van boeken is dus heel erg moeilijk. De meeste boeken worden niet eens meer dan 1500 keer aangeschaft door winkels en bibliotheken.

Vergeet niet dat de meeste schrijvers ruim een jaar bezig zijn met een boek waar ze slechts een paar honderd euro per jaar voor vangen.

Er wordt ook veel gesproken over POD en eigen beheer uitgevers. Erg handig: zij geven alles uit wat ze ingestuurd krijgen en de boeken moet je zelf promoten. Volgens de websites kun je er echt rijk van worden. Trap hier niet in. Jij moet al het werk doen (redactie, omslag, promotie) en hebt daarbij nog het probleem dat de meesten boekhandels en bibliotheken juist hele nare ervaringen hebben met dit soort boeken en ze dus niet aanschaffen. Immers: als je écht kan schrijven, waarom zit je dan bij zo’n uitgever? Zo wordt in het algemeen gedacht.

E-books

Het e-book is in. En steeds meer mensen hopen geld te verdienen door e-books te schrijven. Je kunt ze dan via je website verkopen en kunt het volledige bedrag krijgen. Onthoud: een e-book moet wél geschreven worden en wanneer het eenmaal af is moet je het zien te promoten. En dat is nog best lastig, want waarom is jouw e-book nou echt de moeite waard? En hoe zorg je dat mensen naar jouw site komen om het te kopen? Ook met e-books schrijven zul je niet rijk worden.

Tekstschrijver

Tekstschrijvers kunnen inderdaad best rijk worden. Toch is het nog erg hard werken om een goede tekstschrijver te zijn. Je moet kunnen inspringen op de wensen van een opdrachtgever en op de hoogte zijn van de regels en trends op internet. Ook moet je kunnen schrijven over onderwerpen waar je misschien niets mee hebt, of waar je al talloze keren over geschreven hebt. Tekstschrijvers hebben daarbij te maken met scholieren die hun diensten voor belachelijk lage prijzen aanbieden. De concurrentie is dus moordend. Jij moet immers nog wel belasting betalen over je inkomsten en er moet toch ook iets te eten op tafel. Jezelf voor te lage diensten aanbieden is dan ook geen optie. Tekstschrijven kan behoorlijk wat opleveren, maar het is echt werk.

Schrijf met passie

Het belangrijkste is dat je schrijft met passie. Mensen die geld verdienen met schrijven en daar ook goed van kunnen leven hebben allemaal iets gemeen: passie voor het schrijven. Iemand die passie heeft in wat hij of zij doet, zal het niet erg vinden als een schrijfsel niets oplevert. Ze schrijven omdat iets ‘in’ hen zegt dat ze ‘moeten schrijven’. Het is leuk wanneer je er geld mee verdient, maar dat is geen voornaamste reden.

Mensen die schrijven, omdat het lekker geld kan opleveren, hebben wellicht toch het verkeerde ‘beroep’ gekozen. Wanneer je in de supermarkt vakkenvuller bent, kun je in veel gevallen zelfs nog meer verdienen dan wanneer je schrijft. Het beroep vakkenvuller levert daarbij ook nog eens meer zekerheid.

Meer tijd om te schrijven?

Het is een bekend probleem waar veel schrijvers mee te maken hebben. Ze hebben vrijwel geen tijd om te gaan schrijven, waardoor een verhaal zo lang blijft liggen, dat de zin om verder te schrijven daarna zo goed als verdwijnt. Dit is natuurlijk erg vervelend, maar helemaal niet nodig. Er zijn namelijk allerlei manieren om toch tijd te maken om te kunnen schrijven.

Echt geen tijd?

Klopt het wel dat je echt geen tijd hebt om te schrijven? Probeer eens eerlijk naar jezelf te zijn. Hoeveel tijd besteed je op een dag aan dingen die niet echt nodig zijn? Denk bijvoorbeeld aan televisie kijken of uren in de kroeg hangen. Je hoeft echt niet te stoppen met deze dingen, maar het kan raadzaam zijn om te kijken naar de dingen die je verder nog doet, die geen verplichtingen zijn. Kun je deze zaken inkorten, zodat je wellicht meer tijd hebt om toch te schrijven.

Eerder opstaan

Wil je meer tijd om te schrijven? Dan kun je ervoor kiezen om eerder op te staan. Zet je wekker bijvoorbeeld een half uur eerder. Dit is prima vol te houden en je hebt hierdoor toch elke dag een half uur in de ochtend om lekker te kunnen schrijven.

Schrijf onderweg

Reis je veel met het openbaar vervoer? Neem dan je tablet, laptop of pen en papier mee en schrijf lekker onderweg. Reizen met het openbaar vervoer kan erg inspirerend werken en daarbij heb je vaak toch niets beters te doen dan een beetje voor je uitstaren. Een prima manier dus om toch aan je verhaal te werken.

Zoek naar schrijfmomenten

Wellicht ben je je er niet van bewust, maar er zijn aardig wat momenten op een dag waarop je kunt schrijven. Je moet hier alleen wat alerter in worden. Bedenk je goed op welke momenten jij kunt schrijven. Dit zal per persoon verschillend zijn. Misschien kun je even een stukje schrijven als je wacht tot de aardappels zijn gekookt, of wanneer je partner naar de tv kijkt. Zoek voor jezelf momenten waarop je kunt schrijven.

Schrijf elke dag

Elke dag aan je verhaal schrijven zorgt ervoor dat je in het verhaal blijft zitten en ook gemotiveerd blijft om verder te schrijven. Het is dan ook veel makkelijker om tijd vrij te maken en ook echt te gaan schrijven.

Slechte boeken

Als je een boek leest dat heel erg slecht is, dan ben je misschien geneigd om het boek weg te leggen en aan een ander, beter boek beginnen. Logisch, want een goed boek leest natuurlijk veel lekkerder weg. Toch kan het lezen van slechte boeken handig zijn als je zelf een boek wilt schrijven. Het is dan ook aan te raden om een boek dat je niet goed vindt toch uit te lezen. Je kunt er namelijk heel erg veel van leren.

Leer van boeken

Kijk eens kritisch naar een boek. Waarom vind je het niet goed? Ligt dat aan de opbouw? Komt het onrealistisch tegen? Heb je geen band met je hoofdpersonen? Probeer te achterhalen wat het is waarom je het boek niet leuk vindt. Als je dit onder woorden kunt brengen, dan weet je ook wat je in je eigen manuscript moet laten. Zie het dus als een les om te achterhalen wat je vooral niet moet doen.

Een recensie schrijven

Je kunt er eventueel ook voor kiezen om een recensie te schrijven over de boeken die je hebt gelezen. In een recensie zet je echt op papier wat je wel of niet goed vond aan het boek en moet je dit onderbouwen. Er zijn zelfs websites waar je de recensies kunt plaatsen. Een hele goede oefening om je eigen schrijfwerk te verbeteren. Het is namelijk niet altijd makkelijk om onder woorden te brengen waarom je een boek niet leuk vindt.

Word gemotiveerd van een slecht boek

Je kunt ook gemotiveerd worden van een slecht boek. Dit boek is namelijk gepubliceerd en misschien vraag je zelfs af waarom. Wees niet jaloers, maar denk: ‘Wat deze schrijver kan, moet mij ook lukken.’ Je mag je eigen werk best beter vinden en hierdoor gemotiveerd raken om ook een uitgever voor je boek te vinden. Wat veel mensen namelijk vaak doen is zichzelf vergelijken met topschrijvers, ze balen dat ze het niveau niet kunnen halen. Dit kan juist heel demotiverend werken. Draai het om en haal hier je voordeel uit.

Lees natuurlijk ook goede boeken

Natuurlijk moet je ook goede boeken lezen. Dit is sowieso erg ontspannend en het is ook veel leuker om een goed boek te lezen. En natuurlijk kan een goed boek je ook stimuleren in het schrijven van een eigen boek. Belangrijk is sowieso om veel te lezen. Hoe meer je leest, hoe makkelijker het wordt om de valkuilen in boeken te ontwijken.

Extra uitdagingen

• Er mag geen pot met goud in het verhaal voorkomen en deze mag ook niet worden genoemd
• Herschrijf het verhaal en beschrijf het vanuit het oogpunt van de regenboog.
• Schrijf nog een verhaal, dat een compleet andere inhoud heeft dan het eerste verhaal

Extra uitdagingen:

• Breid de lijst uit met vijf extra saaie dingen
• Schrijf een verhaal van maximaal 400 woorden, waarbij een saaie activiteit wordt omgetoverd tot iets leuks

Wanneer je een boek gepubliceerd wilt krijgen, zul je veel doorzettingsvermogen moeten hebben. Dit is algemeen bekend, maar behalve doorzettingsvermogen moet je ook een dosis geluk hebben. Ik was al jaren bezig met het sturen van manuscripten naar verschillende uitgeverijen. Toen dat niet lukte, heb ik in eigen beheer het één en ander gepubliceerd. Ook kwam ik terecht bij de tijdschriftenromans van Uitgeverij Marken, waar ik elke maand een boekje schreef dat een paar weken in de winkels lag. Toch droomde ik van een ‘echt’ boek, eentje bij een reguliere uitgeverij.

Toeval

Het was puur toeval toen ik op de website van uitgeverij Ellessy zag dat er een nieuwe liefdesroman-serie was. Op de site stond ook dat de uitgever aan het onderhandelen was met verschillende auteurs. Ik greep mijn kans: onderhandelen betekende ongetwijfeld dat er ruimte was voor nieuwe schrijvers. Ik had op dat moment geen manuscript, alleen een idee dat al een tijd door mijn hoofd spookte. Ik mailde de uitgever, vertelde wie ik was en legde uit dat ik een idee had voor een roman. Een dag later kreeg ik een e-mail terug: of ik de uitgeverij kon bellen.

Bloednerveus was ik toen ik de telefoon pakte en het nummer intoetste. Er werd snel opgenomen en ik kreeg de vraag of ik eens langs kon komen met mijn gepubliceerde werk. Ik was stomverbaasd, maar stemde wel in. Ik nam alles mee wat ik kon vinden: mijn boeken in eigen beheer, mijn tijdschriftenromans en zelf de gedichtenbundel waar ik met slechts één verhaal in vermeld stond.

Bij de uitgever

Het was erg ontspannend bij de uitgever. Ellessy is een eenmanszaak en heeft een kantoor aan huis. Ik kreeg meer te horen over de uitgeverij en scoorde punten toen ik liet zien dat ik mijn huiswerk goed had gemaakt. Ik had van tevoren één van de romans gelezen en bekeken wat de uitgever nog meer uitbracht. Tijdens het gesprek vertelde ik over het idee voor de roman: over een vrouw die verliefd wordt op een man met overgewicht, die zich er toch wel erg voor schaamt. Er werd gezegd: “Van mij krijg je groen licht om het boek te schrijven.”
Ook hadden we het nog even over de non-fictie die de uitgeverij publiceerde. Ik vertelde dat ik de onderwerpen van de boekjes erg leuk vond. Op de één of andere manier kwam ter sprake dat non-fictie me ook leuk leek om te schrijven. Ik kreeg een aantal van de boekjes mee en moest er nog maar over nadenken of ik ook zo’n boekje wilde schrijven.

Erg veel geluk gehad!

Op de terugweg in de trein glunderde ik. Het was nog moeilijk om te geloven wat er zojuist was gebeurd en ik had er zelfs nog mijn twijfels over. Onterechte twijfels: het boek waar ik over sprak bij uitgeverij Ellessy is verschenen onder de titel ‘Geheime liefde’ en ik schrijf nog steeds voor deze uitgeverij.

Doorzettingsvermogen hebben is heel belangrijk, maar een flinke dosis geluk kan ook meespelen om een uitgever te vinden.